banner1

IŞİD nedir? Işid ne zaman ne amaçla kuruldu- Lideri

IŞİD nedir? Ortadoğu'yu kana bulayan ve kendini halifelik olarak adlandıran terör örgütü IŞİD 1999 yılında kuruldu. Bugüne kadar binlerce Müslüman'ı ölüdüren IŞİD dünyanın en tehlikeli terör örgütlerinin başında geliyor. Türkiye'yi tehdit etmeye başlayan IŞİD, Suruç'taki bombalı saldırının ardından Türkiye'yi büyük bir kaosun ortasına çekti.


IŞİD nedir? Işid ne zaman ne amaçla kuruldu- Lideri

IŞİD Türkiye'de kanlı eylemler planlamaya devam ediyor. Suruç katliamının ardından IŞİD'in Türkiye'ye pek çok sayıda bomba yüklü araç soktuğu açıklandı. 1999 yılına El Bağdadi tarafından kurulan IŞİD Ortadoğu'yu bitirmek için çok ince hesaplanmış bir planın parçası olmaya Müslüman kanı akıtmaya devam ediyor. 

Türkiye sınırına dayanan ve Türkiye'de pek çok bombalı saldırı düzenlemeye hazırlandığı gündeme gelen IŞİD'in elinde bulunan silahlar merak konusu oldu. Suriye ve Irak'ta binlerce sivili öldüren IŞİD, Türkiye'yi büyük bir kaosun ortasına çekti. IŞİD'in elinde şuanda küçük bir ülkenin ordusuna yetecek kadar hafif ve ağır silahlar bulunduğu biliniyor. Son görüntülere göre IŞİD'in elinde üstün teknoloji ürünü silahlarda mevcut. 

IŞİD NEDİR

İslam Devleti (kısaca İD; Arapça: الدولة الإسلامية ed-Devlet'ül İslâmiyye), eski ve bilinen adıyla Irak ve Şam İslam Devleti (kısaca IŞİD; Arapça: الدولة الاسلامية في العراق والشام, ed-Devlet'ül İslâmiyye fi'l Irak ve'ş Şam) ya da Irak ve Levant İslam Devleti (kısaca ILİD), Irak ve Suriye'de etkinlik gösteren silahlı grup ve tanınmayan devlet. Eski adının Arapçadaki kısaltmasının (داعش, Arapça telaffuzu: Da'iş) okunuşunun Latinizasyonu olan Daeş ya da Daiş ya da Deaş adlarıyla da bilinir (kısaltma değil, kısaltmanın okunuşu olduğundan küçük harfle yazılması gerekse de, büyük harfle yazılışı da kullanılmaktadır).  Petrol kaynaklarına yakınlığı nedeniyle dünyanın en zengin terör grupları arasında sayılmaktadır. Irak Savaşı'nın ilk yıllarında kurulan ve 2004 yılında El-Kaide'ye bağlılığını ilan eden grup bir süre sonra Irak El-Kaidesi adını aldı. Grup genelde Sünnî topluluklar olmak üzere Mücahidîn Şûra Konseyi, el-Kaide, Jaysh el-Fatiheen, Jund el-Sahaba, Katbiyan Ansar el-Tevhid vel Sunnah, Jeish el-Taiifa el-Mansoura gibi farklı isyancı gruplardan oluşur ve onların desteğini alır. Irak ve Levant'te Sünnî nüfusun yoğun olduğu bölgelerde halifeliği kurma hedefi vardır. Şubat 2014'te, sekiz aylık uzun bir güç mücadelesinden sonra, el-Kaide IŞİD ile bütün bağlarını kestiğini duyurdu.



IŞİD Türkiye'yi tehdit etmeye ve sınır ihlaline devam ediyor. IŞİD militanları bugün Kilis'te bir karakolu basarak bir astsubayı şehit etti. IŞİD Türkiye'yi tehdit etmeye ve kaos ortamına çekmeye devam ediyor. Türkiye'nin Suriye'ye operasyon yapacağına yönelik görüşler mevcut. Türkiye'nin Suriye'ye operasyon yapması halinde IŞİD'in nasıl bir cevap vereceği merak konusu. IŞİD'in elinde ağır ordu silahları olduğu biliniyor. 

IŞİD bugünlerde en çok merak edilen konulardan biri haline geldi. Türkiye sınırına dayanan IŞİD militanları için Türkiye pek çok önlem almaya başladı. Bugünlerde Türkiye'nin Suriye'ye operasyon yapacağı yönünde iddialar var. Türkiye'nin Suriye ve IŞİD'e yapacağı iddia edilen operasyonun sonuçlarının ne olacağı merak konusu. Ortadoğu'yu kana bulayan IŞİD'in silahları ve silah gücünü herkes araştırmaya başladı. 

Suriye’de üç yıldır savaşan grupların eksikliğini duymadığı tek konu silah oldu. Bu IŞİD için de geçerli. Peki dünyada sıkı kurallar altında yapılan silah ticareti bu örgütün eline nasıl geçiyor?

 

Savaş sadece acımasız ve kanlı değil, aynı zamanda pahalı da bir ticaret. ABD’deki Ulusal Öncelikler Projesi adlı sivil toplum kuruluşunun verilerine göre, Amerikan ordusunun IŞİD’e karşı düzenlediği sınırlı askeri operasyonun saatlik maliyeti 312 bin dolar.


Yüksek maliyet ve tedarikinin zorluklarına rağmen Suriye’de iç savaşın başlamasından üç yıl sonra birçok temel ihtiyaç karşılanamazken, isyancı gruplar silahlanma konusunda ise sıkıntı yaşamadı. Suriye, silah ticareti ve kaçakçılığının merkezine dönüşmüş durumda. Ancak bu silahların hangi yollarla ve yöntemlerle Suriye’ye ulaştırıldığını tespit etmenin zor olduğunu ifade eden Barış Araştırmaları Enstitüsü’nden Pieter Wezeman, sözlerini şöyle sürdürüyor:"Esad rejimine Rusya’nın silah temin ettiğini görüyoruz. Ayrıca Esad rejiminin bir diğer silah kaynağının İran olduğu da biliniyor. Bir süreliğine Rusya, ağır silahlar, savaş jetleri gibi ekipmanlar göndermeye hazırlık yapıyor gibiydi. Ancak bundan daha sonra geri adım atmış gibi görünüyorlar."

Ordu silahları

Farklı isyancı grupların ilk aşamada Suriye ordusunun depoları sayesinde silahlandıkları tahmin ediliyor. Bunların bir kısmı ordudan ayrılan askerlerin yanında götürdüğü silahlar, bir kısmı da depoların bizzat ele geçirilmesiyle elde edilmiş.

Kara borsada stoklanmış silahlar da isyancı grupların işine yaradı. Örneğin Lübnan’da on yıllar süren çatışmalardan arda kalan silahlar bulunuyor. Ayrıca Muammer Kaddafi’nin düşürülmesinden sonra Libya'da ele geçirilen silahlar da Suriye’deki gruplara ulaştı. Wezeman, ayrıca Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün’ün de kendilerine yakın isyancı gruplara silah desteği verdiğini ifade ediyor.


Ortadoğu’daki silah trafiğiyle ilgili araştırmalar yapan Eliot Higgins de silahların gizli yollarla Suriye’deki gruplara ulaştırıldığına ve çok hızlı el değiştirdiğine dikkat çekiyor. ‘Brown Moses‘ adı altında yazdığı Bellingcat isimli blogunda silahların savaşçıların eline nasıl geçtiğiyle ilgili yaptığı araştırmaları anlatan Higgins, M79 tipi tanksavarların nasıl el değiştirdiği konusunda bilgi veriyor.

Higgins, tanksavar füzelerin büyük olasılıkla 2013 yılında Suudi Arabistan tarafından Hırvatistan’da satın alındığını ve oradan Ürdün’e sevkedildiğini belirtiyor. Ürdün’den de kaçak yollarla Suriye sınırına götürülen ve Özgür Suriye Ordusu tarafından teslim alınan füzeler, daha sonra da Kürt savaşçıların eline geçmiş.

Seri numaralarını siliyorlar

Londra merkezli Çatışmada Silahlanma Araştırmaları adlı organizasyon da bu bilgiyi doğruluyor. IŞİD’in eline geçen silahların nereden geldiğini araştırdıklarını ifade eden James Bevan şunları söylüyor:

“En önemli başlıca kaynak Irak ordusu. ABD ordusunun Irak ordusuna sağladığı silahlar ve diğer askeri teçhizatlardan bir karışım var ellerinde. İkinci olarak da Suriye silahlı kuvvetlerinden ele geçirilen kayda değer bir cephanelik söz konusu. Üçüncü kaynak da Esad rejimine karşı isyancı gruplara sağlanan askeri destek.“

Bevan, işgal ettikleri Musul’da da el koydukları silahlarla 500 kilometre uzaklıktaki Kobani’ye ilerleyen IŞİD militanlarının silahların seri numaralarını sistematik olarak sildiklerini dile getirdi. İngiliz uzman, bunun silahların kaynağının gizlenmesi amacıyla yaptıklarını da sözlerine ekliyor.

© Deutsche Welle Türkçe

 


IŞİD ne istiyor?

Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD), Irak ve Suriye’de faaliyet gösteren silahlı bir örgüt. Selefi ideolojiye sahip IŞİD Irak, Suriye, Filistin ve Ürdün topraklarını içine alan bölgede Şeriat’a dayalı bir devlet kurmak istiyor. IŞİD ve lideri Ebu Bekir Bağdadi, ABD, AB ve Türkiye’nin “terörist örgütler listesi”nde yer alıyor.

 

IŞİD Ne zaman kuruldu?


Örgüt 2004 yılında “Tevhid ve Cihat” adıyla Ebu Musa Zerkavi tarafından Irak’ta kuruldu. Sonrasında Usame Bin Ladin liderliğindeki El Kaide’ye katıldı. El Kaide’ye katıldıktan sonra adını “Mezopotamya’da El Kaide” olarak değiştirdi.

 

IŞİD ilk liderleri kimlerdi?


2006’da yayınlanan bir videoda Zerkavi, “Mücahitler Şurası Konseyi”ni kurduklarını açıkladı. Irak’taki Zerkavi, 7 Haziran 2006’da ABD güçlerince düzenlenen bir operasyonda öldürüldü. Yerine Ebu Hamza el Muhacir geçti. 2006 yılının sonlarında El Kaide’ye yakın Ebu Ömer el Bağdadi ise liderliğini yaptığı “Irak İslam Devleti”ni kurduklarını açıkladı.

 

IŞİD’in Şimdiki lideri kim?


2010 Nisan’ında, ABD ve Irak güçleri, Sisar bölgesinde Ebu Ömer el Bağdadi ve Ebu Hamza el Muhacir’in kaldıkları eve ortak bir operasyon düzenledi. Operasyonda her ikisi de öldürüldü. Ebu Bekir El Bağdadi örgütün yeni lideri oldu.

 

IŞİD’in Nusra Cephesi ile ilişkisi var mı?


2011 sonlarında Muhammed Colani liderliğindeki Nusra Cephesi, El Kaide’nin Suriye kolu olarak kuruldu. 9 Nisan 2013’te Ebu Bekir Bağdadi’ye ait bir ses kaydında Nusra Cephesi’nin Irak İslam Devleti’nin müttefiki olduğu belirtildi. Aynı yıl, Bağdadi Nusra Cephesi ile Irak İslam Devleti’nin “Irak-Şam İslam Devleti” adı altında bir araya geldiğini açıkladı.

 

IŞİD -Nusra ayrışması nasıl başladı?


Kısa bir süre sonra Ebu Muhammed Colani’ye ait bir ses kaydı yayınlandı. Ses kaydında Colani, Irak İslam Devleti ile yakın ilişki fikrine sıcak baktığını söyledi, ancak iki örgütü bir isim altında bir araya getirme fikrini reddetti. Colani ses kaydında El Kaide lideri Eymen Zevahiri’ye bağlılığını ilan etti.

 

IŞİD El Kaide’nin bir kolu mu?


2013 Şubat’ında, El Kaide, Suriye’deki IŞİD’i tanımadığını ilan etti ve örgütün Suriye’yi terk etmesini istedi. El Kaide Suriye’deki temsilcisinin Nusra Cephesi olduğunu açıkladı. Nusra Cephesi ve IŞİD arasında birçok cephede çatışmalar yaşandı. En sonuncusu ise IŞİD’in Nusra Cephesi’nin kontrolündeki Deyr Ez-Zor kentinde kontrolü sağlamasıyla son buldu.

 

IŞİD Suriye ve Irak’ta nereleri kontrol ediyor?


IŞİD, Suriye’de Mumbuc, petrol zengini Rakka ve Irak sınırına yakın Deyr Ez-Zor kentlerini elinde tutuyor. Irak’ta ise Anbar eyaletindeki Felluce ve Ramadi’de etkili. Son olarak Musul kentini de ele geçirdi.

 

Askeri gücü ne kadar?


IŞİD’in Suriye’deki askeri gücünün 6-7 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Savaşçılarının çoğunluğu yabancılar. Irak’taki silahlı üyelerinin sayısının ise 10 binin üstünde olduğu tahmin ediliyor.

 

Suriye rejimi ile işbirliği var mı?

 

Suriye muhalefeti IŞİD’in Suriye’de devrimin sabote edilmesi için Şam yönetimince desteklendiğini iddia ediyor. Şam rejimi Suriye’de muhaliflerin elindeki bölgelere düzenli olarak varil bombası atarken, IŞİD’in kontrolündeki bölgelere saldırmıyor. IŞİD, Rakka’da çıkardığı petrolü de Suriye rejimine satıyor.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.