Mavi Ay nedir? Mavi ay Türkiye'den görülecek mi? Blue Moon

Mavi ay nedir? Bugün çok nadir görülen bir gök olayına şahit olacağız. 100 yılda 5 kez görülen mavi ay görülecek. Dünyadaki volkanik patlamalar ve orman yangınlarının ardından oluşan toz bulutlarının ay yüzeyini kaplaması ile birlikte mavi ay olayına tanıklık edeceğiz. Mavi ay Türkiye'nin her yerinden görülebilecek.


Mavi Ay nedir? Mavi ay Türkiye'den görülecek mi? Blue Moon

Mavi ay pek çok kişi tarafından büyük bir merakla bekleniyor. Çok nadir görülen gök olaylarından olan Mavi ay büyük bir merakla bekleniyor. Mavi ay dünyadaki volkanik patlamalar ve orman yangınlarından sonra oluşan toz ve kül bulutunun ay yüzeyini kaplaması ile ortaya çıkıyor. 100 yılda 5 kez görülen Mavi Ay'ı bugün milyonlarca kişi görecek. Ay maviye dönüştüğünde gök yüzünde görsel bir şölen yaşanacak. En son 21 Ağustos 2013 yılanda görülen Mavi Ay'ı izlemek isteyenler hazırlıklarını yapmaya başladı. 

Batı kültüründe geçen klasik mavi ay teriminden başka; ayın dolunay evresinde yükselirken, dünyanın çeşitli yerlerinden zaman zaman gerçekten mavi doğduğu rapor ediliyor. Bunun nedeni atmoserdeki kül miktarının fazla olması(orman yangını, volkanlar), uzun mesafeli kum fırtınaları(sahra kumu) ve bazen de havadaki nem yüküdür. Nemli havalarda 1 mikron ve civarındaki su damlacıkları mavi filte görevi yaparak doğan ayın mavi olarak algılanmasına neden olabilir. 

Ayın dolun evresinde doğarken sarımtrak olmasının nedeni de yine dünya atmosferinin yapısına ve aydan yansıyan ışınların burada kırılıp dalga boyunun büyümesine bağlı şekilleniyor. Ay biraz yükseldikten sonra normal beyaz rengine kavuşmuş oluyor.
 

19 yılda bir, aynı yıl içinde iki mavi ay oluşur. bunlar, hemen hemen ocak ve mart aylarına denk gelir, çünkü aralarında 28 günlük şubat ayı vardır

 

2004-2020 arasi mavi aylar:

temmuz 2004

haziran 2007

aralık 2009

ağustos 2012

temmuz 2015

ocak ve mart 2018

MAVİ AY NEDİR?

Eğer bir mevsimde dört dolunay oluyorsa, üçüncüsüne Mavi Ay diyorlar. Biliyorsunuz her yıl 12 dolunay evresi vardır ve yaklaşık her ayda bir kez meydana gelir. O zaman her mevsime üç dolunay düşer. Ay’ın iki dolunay evresi arasında geçen zamana gökbilimde kavuşum dönemi (synodic) denir. Bir yıl içinde belirli değerler arasında değişen bu dönemin ortalama değeri 29.53 gündür. Bu değeri 12 ile çarpıp 365’den çıkarırsak yaklaşık 11 gün kaldığını görürüz. Bu kalan günleri topladığımızda yaklaşık 2.7 (19 yılda 7 kez) yılda bir fazladan dolunay olur.

 

Kullandığımız takvimde aylar 30 veya 31 çekiyor. Kavuşum dönemi bundan daha küçük (29.5 gün) olduğu için, yıl içinde eğer varsa 13. dolunayın bu 30 ve 31 çeken aylardan birinin içine düşeceği açıktır. İşte o ayda meydana gelen ikinci dolunaya Mavi Ay diyorlar. Bu bir ayda iki dolunay olayını en son 2012 Ağustos ayı içinde yaşamıştık.

 

Yaklaşık 3 yıllık aradan sonra bu yıl, 2015 Temmuz ayı içinde ikinci kez dolunay yaşıyoruz ve bu durum batı kültüründe mavi ay olarak adlandırılıyor. Tabi bizim kültürümüzde böyle birşey olmadığı için, ülkemizdeki insanlar Ay’ı mavi görecekleri algısına kapılıyorlar. Yoksa, Ay’ı yine aynı renginde göreceksiniz.

 

Ama gerçekten yakın sayılabilecek tarihte Ay gerçekten de “mavi” görünmüştür. Sebebi ise bir doğal felaketle ilgili: 1883 yılında Endonezya’da Krakatoa yanardağı lav püskürtmeye başladı. Lavlar ile birlikte bol miktarda tozu da atmosferin üst katmanlarına gönderdi. Bu tozların içinde belirli boyutta olanlar kırmızı ışığı saçıyordu ve geriye sadece kalan renkteki ışınlar geçiyordu. Dolayısıyla bulutların arkasında beyaz ışığı ile parlayan Ay yerdekilere bazen mavi, bazen de yeşil gözüküyordu.

 

Bu yazıda bir anlamda batı folklorik kültürdeki Mavi Ay kavramını ve onun Temmuz ayına düştüğünü verirken, bazı atmosferik olaylar nedeniyle de Ay’ın farklı renklerde görünebileceğini anlatmaya çalıştım. Birincisi biraz sanal ama ikincisi gerçek. Gerçekten mavi bir Ay’ı şahsen görmek isterim.


 

Prof Dr. Ethem Derman

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.